Hoe ongezond is stress?

Vrouw die gestresst is door veel emailverkeer van werk

Stress wordt steeds vaker genoemd als boosdoener voor verschillende welvaartsziekten zoals hart- en vaatziekten. Maar niet alle stress is slecht, hoe zit dat?

Acute stress
Ieder mens heeft in meer of mindere mate last van stress. En gelukkig maar, want er is in de basis niets mis mee. Het bekendste voorbeeld van functionele en gezonde stress is de stress die je hebt als je een leeuw tegenkomt. Je lichaam heeft dan acute stress. Er gebeurt van alles in je lichaam, de zogenaamde stress-as wordt geactiveerd. Simpelgezegd: je maakt adrenaline en cortisol aan. Deze hormonen zorgen ervoor dat je sympatisch zenuwstel wordt geactiveerd. Oftewel, je bent in opperste staat van paraatheid. Je ademhaling en bloeddruk gaan omhoog en de bloedvaten van bepaalde spieren verwijden, zoals die van je benen. Andere dingen – zoals je maag-darm stelsel – zijn nu even minder belangrijk. Ze noemen deze reactie ook wel de ‘fight-or-flight response’.

Het mooie is dat je lichaam deze acute stress vanzelf weer oplost. De cortisol zorgt er namelijk ook voor dat een ander orgaan weer een ander stofje aanmaakt dat deze stress reactie remt. Het gaat dus om een tijdelijk reactie. De spanning in je lijf zorgt dat je je taak kan voltooien – bijvoorbeeld wegrennen van de leeuw – en je gezondheid lijdt er verder niet onder. Nu komen wij natuurlijk géén leeuw tegen, maar dezelfde acute stress voel je waarschijnlijk wel bij het geven van een presentatie of een boze e-mail van een opdrachtgever.

Chronische stress
Tot zo ver prima. Maar veel mensen lijden aan chronische stress. Zij hebben zo vaak en zo veel stress dat het lichaam het niet meer zelf op kan lossen. De stressreactie wordt niet meer geremd. De stress houdt langere tijd aan: je spreekt dan van chronische stress. En dat is waar de problemen beginnen. Je lichaam kan die opperste staat van paraatheid niet heel erg lang volhouden en je zal uiteindelijk uitputten. Je spreekt dan bijvoorbeeld over overspannenheid of een burn-out, maar ook ernstige lichamelijk klachten zoals ontstekingen, hoge bloeddruk en tal van andere lichamelijk klachten kunnen de kop opsteken. Mensen met veel spanningen (op werk of in de thuis situatie) en weinig ontspanning lopen het risico chronische stress te ontwikkelen. Chronische stress is ongezond, want je staat lange tijd onder spanning en kan niet of nauwelijks tot rust komen: je raakt uitgeput en verhoogt de kans op welvaartsziekten.

Chronische stress en overgewicht
Stress kan op verschillende manieren lijden tot overgewicht.

  • Stress ontregelt de honger en verzadigingshormonen.
  • Stress zorgt voor bepaalde gedragingen die lijden tot overgewicht. Stress zorgt er namelijk vaak voor dat mensen ongezonder eten, minder bewegen en slechter slapen.
  • Stress heeft invloed op je mentaal welzijn, denk aan emotie-eten door negatieve gevoelens of impulsiviteit.

Chronische stress is dus ongezond. Voor zowel je gewicht als je gezondheid wil je dus chronische stress verminderen of voorkomen. Hoe doe je dat? Door te ontspannen. Neem ontspannen serieus en pak regelmatig rust.

Wil jij een betere balans qua spanning/ ontspanning? In het CooL programma (een leefstijlprogramma dat volledig wordt vergoed door de zorgverzekeraar) komt het thema ontspanning uitgebreid aan bod vanwege de relatie met overgewicht.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *